Đổi mới công nghệ, tổ chức lại vùng nuôi và tăng liên kết đang tạo nền tảng để Quảng Ninh thu hút đầu tư, phát triển nuôi biển hiện đại.
Tạo không gian cho đầu tư nuôi biển
Tại đặc khu Vân Đồn, TP Quảng Ninh, HTX Thủy sản Thắng Lợi đang từng bước thay đổi phương thức nuôi, từ hệ thống lồng truyền thống sang lồng HDPE. Đây được xem là hướng đầu tư phù hợp với yêu cầu nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng chống chịu trước điều kiện thời tiết ngày càng bất thường.
Ông Đào Văn Tú, HTX Thủy sản Thắng Lợi, cho biết năm nay HTX đưa vào nuôi thử nghiệm 4 lồng HDPE với tổng diện tích 160 m2. Sau hơn 4 tháng nuôi, cá phát triển tương đối đồng đều, trọng lượng đạt khoảng 0,5-0,6 kg/con.
Theo ông Tú, so với lồng truyền thống, lồng HDPE có độ bền cao hơn, khả năng chịu sóng gió tốt hơn và hạn chế sinh vật bám vào vật liệu. HTX cũng đầu tư thiết bị theo dõi môi trường, chủ động kiểm tra độ mặn, pH và các yếu tố thời tiết để điều chỉnh lượng thức ăn, phòng ngừa dịch bệnh. Dự kiến sau khoảng 8 tháng nuôi, cá đạt trọng lượng bình quân 0,8-0,9 kg/con. Với 4 lồng thử nghiệm, sản lượng dự kiến khoảng 16 tấn, giá bán hiện khoảng 130.000-140.000 đồng/kg.
Từ thực tế sản xuất, HTX Thủy sản Thắng Lợi cho thấy đầu tư cho nuôi biển hiện nay không chỉ là tăng số lượng lồng bè mà đang chuyển sang đầu tư đồng bộ về vật liệu, thiết bị, kỹ thuật và quản lý môi trường.
Theo ông Nguyễn Như Hạnh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh, định hướng của ngành là không phát triển nuôi biển theo hướng mở rộng diện tích đơn thuần, mà chuyển sang nuôi tập trung, công nghiệp, hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, phù hợp với sức tải môi trường và có khả năng chống chịu tốt hơn trước thiên tai.
Năm 2025, tổng sản lượng thủy sản của Quảng Ninh đạt trên 181.300 tấn, tăng 9,2% so với năm 2024. Riêng sản lượng nuôi biển đạt trên 62.000 tấn, chiếm khoảng 60,8% tổng sản lượng nuôi trồng thủy sản. Đây là cơ sở để lĩnh vực nuôi biển tiếp tục thu hút nguồn lực đầu tư trong thời gian tới.
Quảng Ninh đã quy hoạch trên 100.000 ha khu vực biển định hướng phát triển nuôi trồng thủy sản. Đến nay, UBND thành phố đã giao khu vực biển cho 57 tổ chức với diện tích gần 4.700 ha; cấp xã giao theo thẩm quyền cho 807 cá nhân với tổng diện tích trên 500 ha.
Việc xác lập không gian nuôi biển rõ ràng là cơ sở quan trọng để thu hút các dự án đầu tư có quy mô, thay vì sản xuất phân tán. Khi vùng nuôi được tổ chức lại, doanh nghiệp có điều kiện đầu tư đồng bộ hạ tầng, công nghệ, dịch vụ hậu cần, quan trắc môi trường và liên kết tiêu thụ.
Đề án phát triển nuôi trồng thủy sản trên biển tập trung công nghiệp, hiện đại được UBND tỉnh (nay là UBND thành phố) phê duyệt ngày 23/6/2026 xác định 5 vùng nuôi biển trọng điểm tại Vĩnh Thực, Cái Chiên, Vân Đồn, Cô Tô và vùng biển ngoài 6 hải lý thuộc đặc khu Cô Tô, với tổng diện tích khoảng 93.600 ha. Mục tiêu đến năm 2030 đưa vào khai thác khoảng 29.000 ha, sản lượng khoảng 200.000 tấn, giá trị sản xuất khoảng 12.800 tỷ đồng.
Từ đầu tư công nghệ đến chuỗi giá trị
Cùng với tổ chức lại không gian biển, chuyển đổi công nghệ lồng nuôi đang được xem là một trong những hướng đi quan trọng. Sau bão Yagi, yêu cầu nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống lồng bè càng trở nên rõ rệt. Quảng Ninh đã đẩy mạnh thay thế phao xốp bằng vật liệu đạt quy chuẩn, đồng thời khuyến khích sử dụng lồng HDPE phù hợp với Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13997:2024.
Cùng với vật liệu, ngành Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục tăng cường quan trắc môi trường, giám sát dịch bệnh và từng bước số hóa dữ liệu vùng nuôi. Các thông số như nhiệt độ, pH, oxy hòa tan, độ mặn và một số chỉ tiêu môi trường được theo dõi nhằm giúp người nuôi chủ động điều chỉnh kỹ thuật sản xuất.
Theo định hướng của thành phố, trong phạm vi 3 hải lý ưu tiên ổn định hoạt động nuôi hiện có và từng bước tổ chức lại các cơ sở nhỏ lẻ. Từ trên 3 đến 6 hải lý, phát triển các vùng nuôi tập trung quy mô nhỏ và vừa, tăng liên kết giữa hộ dân, HTX và doanh nghiệp. Ngoài 6 hải lý, ưu tiên nuôi biển công nghiệp, hiện đại, quy mô lớn và công nghệ cao.
Không chỉ tăng sản lượng, việc tổ chức lại toàn bộ chuỗi từ con giống, vật tư, thức ăn, nuôi trồng, dịch vụ hậu cần đến thu hoạch, chế biến và tiêu thụ cũng cần được đầu tư mạnh mẽ. Trong đó, doanh nghiệp được kỳ vọng tham gia sâu hơn, đưa vốn, công nghệ và thị trường vào vùng nuôi, đồng thời liên kết với HTX và người dân.
Tại Quảng Ninh, đầu tư cho nuôi biển đang dần chuyển từ thay đổi công cụ sản xuất sang thay đổi cả phương thức tổ chức. Đây là nền tảng để Quảng Ninh từng bước hình thành ngành nuôi biển có quy mô, công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.
