Quảng Ngãi đang xây dựng đề án phát triển thủy sản bền vững giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045 nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng liên vùng, góp phần tái cơ cấu ngành theo hướng hiện đại và nâng cao giá trị kinh tế biển.
Khai thác hiệu quả tiềm năng liên vùng
Tỉnh Quảng Ngãi sở hữu không gian phát triển thủy sản đa dạng và có nhiều tiềm năng. Tỉnh vừa có vùng biển thuộc khu vực duyên hải Nam Trung Bộ với lợi thế về khai thác thủy sản, nuôi biển, nuôi thủy sản mặn, lợ và dịch vụ hậu cần nghề cá, đồng thời vừa có khu vực cao nguyên Bắc Tây Nguyên với tiềm năng phát triển nuôi trồng thủy sản nước ngọt.
Sự kết hợp giữa hai không gian sinh thái biển và nội địa tạo thuận lợi để phát triển ngành thủy sản theo hướng đa dạng đối tượng, phương thức sản xuất và gắn với chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ.
Toàn tỉnh hiện có 211 hồ chứa thủy lợi, với dung tích trữ hơn 487 triệu mét khối. Đây là lợi thế đặc biệt để phát triển nuôi trồng thủy sản nội địa.
Nhờ những lợi thế này, ngành thủy sản của tỉnh trong những năm qua duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân 3,5%/năm. Cơ cấu sản xuất từng bước chuyển dịch theo hướng tích cực, gia tăng tỷ trọng nuôi trồng và nâng cao giá trị sản phẩm.
Tuy nhiên, trong quá trình phát triển vẫn còn nhiều khó khăn và hạn chế. Hoạt động sản xuất mang tính nhỏ lẻ, tự phát; việc khai thác mặt nước tại các hồ chưa tương xứng với tiềm năng hiện có. Trong khi đó, hệ thống cơ sở chế biến và bảo quản sau thu hoạch còn thiếu; thị trường tiêu thụ chưa ổn định, khiến giá trị gia tăng của ngành thủy sản chưa cao.
Bên cạnh đó, hạ tầng hậu cần nghề cá còn yếu, chưa đồng bộ, nhất là hệ thống cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão và các dịch vụ cung ứng phục vụ khai thác biển. Liên kết chuỗi giá trị từ khai thác, nuôi trồng đến chế biến, tiêu thụ còn lỏng lẻo; sản xuất phân tán nên hiệu quả mang lại chưa đạt như kỳ vọng.
Ngoài ra, các quy định quốc tế về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) cũng là một thách thức lớn đối với ngành thủy sản. Điều này đòi hỏi ngành thủy sản của tỉnh phải thay đổi mạnh mẽ cả về phương thức khai thác lẫn tổ chức sản xuất để đáp ứng yêu cầu hội nhập và xuất khẩu.
Xuất phát từ thực tế đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) đã đề xuất chủ trương xây dựng Đề án phát triển thủy sản bền vững tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045.
Mục tiêu của đề án là hướng tới khai thác hiệu quả tiềm năng liên vùng, đồng thời tái cơ cấu toàn diện ngành thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững, gắn sinh kế lâu dài của người dân và chiến lược phát triển kinh tế biển của địa phương.
Tái cơ cấu ngành thủy sản
Theo định hướng chiến lược, Quảng Ngãi đặt mục tiêu bứt phá toàn diện về cả sản lượng, giá trị sản xuất lẫn kim ngạch xuất khẩu thủy sản vào năm 2030.
Điểm nhấn của giai đoạn này là chuyển dịch mạnh cơ cấu ngành theo hướng giảm dần cường lực khai thác ven bờ, tăng tỷ trọng nuôi trồng và chế biến sâu. Trong đó, nuôi trồng được xác định là trụ cột tăng trưởng.
Cùng với mở rộng quy mô, các chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sẽ được hình thành chặt chẽ nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và nâng cao sức cạnh tranh của thương hiệu thủy sản quê hương.
Đối với lĩnh vực khai thác, Quảng Ngãi sẽ tái cơ cấu theo hướng giảm số lượng tàu cá, nâng cao hiệu quả khai thác. Gắn khai thác với bảo vệ, phục hồi và phát triển nguồn lợi thủy sản.
Đồng thời, chuyển đổi nghề khai thác thủy sản ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản, môi trường, hệ sinh thái. Tăng cường quản lý đội tàu và cơ sở dịch vụ hậu cần nghề cá. Tuân thủ nghiêm các quy định quốc tế, nhất là các yêu cầu liên quan đến chống khai thác IUU.
Về dài hạn, đến năm 2045, Quảng Ngãi định hướng xây dựng ngành thủy sản hiện đại; giá trị sản xuất toàn ngành tăng lên gấp 2 lần so với năm 2025, tăng gấp 1,5 lần so với năm 2030.
Phấn đấu đưa kinh tế biển và vùng ven biển, hải đảo, trung du, miền núi phát triển mạnh, giữ vị trí, vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế của tỉnh; hướng đến phát triển kinh tế thủy sản nhanh và bền vững.
Theo kế hoạch, Đề án phát triển thủy sản bền vững tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045 sẽ được Sở NN&MT hoàn thiện và trình ban hành vào cuối năm 2026.
Phó Giám đốc Sở NN&MT Nguyễn Đức Bình cho biết, việc xây dựng đề án là hết sức cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong sự phát triển ngành thủy sản tỉnh nhà.
Đây không chỉ là tài liệu nền tảng, cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho cơ cấu lại ngành thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững, có ứng dụng công nghệ cao, mà còn đảm bảo sự kế thừa và tích hợp phù hợp với điều kiện mới của tỉnh Quảng Ngãi hiện nay.
Bài, ảnh: HỒNG HOA
https://baoquangngai.vn/mo-rong-khong-gian-phat-trien-nganh-thuy-san-82217.htm
