Trong xu thế phát triển kinh tế xanh và du lịch trải nghiệm, nhiều HTX trên địa bàn tỉnh đã chủ động đổi mới phương thức hoạt động, kết hợp sản xuất với khai thác các giá trị văn hóa, sinh thái bản địa để tạo thêm sinh kế cho người dân. HTX Làng chài Bái Tử Long (đặc khu Vân Đồn) là một trong những mô hình đang từng bước khẳng định hướng đi phù hợp khi phát triển kinh tế biển gắn với du lịch cộng đồng.
Được thành lập năm 2023 với 9 thành viên, HTX Làng chài Bái Tử Long hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản tại khu vực cống Lão Vọng, cách đất liền khoảng 5 hải lý. Đây là nơi có khoảng 10 hộ dân sinh sống bằng nghề nuôi trồng, khai thác thủy sản giữa vùng vịnh Bái Tử Long.
Sở hữu cảnh quan thiên nhiên còn nguyên sơ, mặt nước trong xanh, môi trường yên bình và ít chịu tác động của quá trình đô thị hóa, khu vực cống Lão Vọng có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế biển kết hợp du lịch trải nghiệm. Sau khi HTX được thành lập và hệ thống nhà bè được đầu tư xây dựng, các thành viên tập trung phát triển nuôi các loài thủy sản có giá trị kinh tế cao như: Cá song, cá chim, cá dìa... với sản lượng bình quân 100 tấn mỗi năm. Hoạt động nuôi biển không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho các hộ dân, mà còn tạo nền tảng để HTX mở rộng sang lĩnh vực du lịch.
Tận dụng lợi thế về cảnh quan và nét văn hóa đặc trưng của làng chài, HTX đang từng bước xây dựng mô hình du lịch cộng đồng gắn với nghề nuôi biển. Theo định hướng phát triển, khi đến với làng chài, du khách sẽ được trực tiếp tham gia nhiều hoạt động như: Chèo thuyền, tìm hiểu quy trình nuôi trồng thủy sản, thu hoạch hải sản và thưởng thức các loại hải sản tươi sống ngay trên bè nuôi. Những trải nghiệm này không chỉ tạo thêm giá trị cho sản phẩm du lịch mà còn góp phần quảng bá nghề nuôi biển truyền thống, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sinh thái biển, gìn giữ bản sắc văn hóa của cộng đồng ngư dân.
Ông Dương Văn Xuyên, Giám đốc HTX Làng chài Bái Tử Long, cho biết: Thực hiện chủ trương phát triển kinh tế tập thể của nhà nước, các thành viên đã thành lập HTX và được tỉnh định hướng phát triển du lịch trải nghiệm trên khu vực nuôi biển. Tỉnh và đặc khu Vân Đồn cũng quan tâm đầu tư để từng bước hình thành điểm du lịch, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, hiện việc hoàn thiện thủ tục giao khu vực mặt biển vẫn còn gặp nhiều khó khăn. HTX mong muốn trong năm 2026 các thủ tục được hoàn tất để người dân được giao mặt biển, yên tâm đầu tư phát triển sản xuất và dịch vụ du lịch.
Cùng chung mong muốn đó, ông Vũ Văn Thắng, thành viên HTX Làng chài Bái Tử Long, chia sẻ: Các thành viên đều kỳ vọng các cấp, ngành, chính quyền địa phương gỡ vướng sớm giao mặt biển để mở rộng quy mô nuôi trồng, đầu tư bài bản hơn. Nhận thấy tiềm năng phát triển du lịch trải nghiệm, gia đình tôi cũng đang đầu tư thêm một số hạng mục phục vụ đón khách, góp phần tăng nguồn thu nhập cho các thành viên trong HTX.
Mặc dù có nhiều lợi thế, song quá trình phát triển mô hình kinh tế biển gắn với du lịch cộng đồng của HTX vẫn còn không ít khó khăn. Năng lực quản lý, kỹ năng làm du lịch của người dân còn hạn chế; nguồn lực đầu tư cho hạ tầng, cơ sở vật chất và các dịch vụ phục vụ du khách chưa đáp ứng yêu cầu. Đặc biệt, việc hoàn thiện thủ tục giao khu vực biển với diện tích khoảng 20ha cho các thành viên vẫn chưa được giải quyết. Đây là vướng mắc lớn khiến HTX chưa thể triển khai đồng bộ các hạng mục đầu tư theo quy hoạch, ảnh hưởng đến tiến độ phát triển mô hình trong thời gian tới.
Thực tế từ HTX Làng chài Bái Tử Long cho thấy, để mô hình kinh tế tập thể gắn với du lịch cộng đồng phát huy hiệu quả, rất cần sự đồng hành của các cấp, ngành và địa phương trong việc tháo gỡ những khó khăn về cơ chế, chính sách, nhất là đẩy nhanh tiến độ giao khu vực biển cho nuôi trồng thủy sản theo quy định. Khi những nút thắt này được giải quyết, HTX sẽ có điều kiện đầu tư hạ tầng, mở rộng sản xuất, phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm đặc trưng, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời góp phần bảo tồn giá trị văn hóa làng chài, phát huy tiềm năng kinh tế biển và thúc đẩy phát triển du lịch xanh theo hướng bền vững.
baoquangninh.vn
